Η ιστορία του Δήμου Σαπών  

[Από το βιβλίο του Χρήστου Τσιτσώνη]

Μετά την απελευθέρωσιν της Θράκης το 1920 αι "Σάπαι" ωρίσθησαν ως πρωτεύουσα της Κοινότητας Σαπών ιδρυθείσης δια του Δ. 30/7/1924/(ΦΕΚ Α.194/1924) και παρέμεινεν ως τοιαύτη μέχρι της 26/9/1946. Δια την λειτουργίαν της είχε το " Κοινοτικόν Κατάστημα", κτίριον παλαιόν, ισόγειον εκ δύο δωματίων. Η Κοινότης Σαπών κατ' αρχήν περιελάμβανε τα εξής χωρία: Σάπας, Αρσάκειον, Χαμηλόν, Βέλκιον, Αετοκορυφήν, Αετόλοφον, Πρωτάτον, Τσιφλίκι, Λύκειον και Κασσιτερά. Αργότερα ο Αετόλοφος απεσπάσθη από της Κοινότητος Σαπών και προσετέθη εις την Κοινότητα Λοφαρίου, το δε Λύκειον εις την Κοινότητα Αρριανών. Και ούτω ο συσταθείς το 1946 Δήμος Σαπών περιλαμβάνει έκτοτε τα υπόλοιπα ως άνω χωρία. Ο Δήμος Σαπών συνεστήθη δια του υπ΄αριθμ. 107 Β.Δ. της 26/8/1946 (ΦΕΚ Α.290 της 26/9/1946).

  Αργότερον κατά τα έτη 1947-1948 οι κάτοικοι του αναφερόμενου χωρίου "Κασιτερά" μετώκησαν και εγκαταστάθησαν εις τας Σάπας, προς αύξησιν του πληθυσμού αυτών αλλά και πρόοδόν των. Εις τούτο συνετέλεσαν ωρισμένοι κάτοικοι των Κασσιτερών και ιδιαιτέρως ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Κοινότητος Σαπών και Σωκράτης Βασιλειάδης, τέως κοινοτικός σύμβουλος. Η Κοινότης Σαπών ελειτούργησεν συνεχώς και αδιαταράκτως από το 1924 έως το 1940. Κατά το έτος τούτο εκηρύχθη ο πόλεμος. Άλλοι επεστρατεύθησαν, άλλοι φόβω κινούμενοι ανεχώρουν εκ Σαπών. Κατά την αναφερομένην ήρεμον λειτουργίαν της Κοινότητος εχρημάτισαν Πρόεδροι, κατόπιν της εκάστοτε εκλογής, οι Νικόλαος Καπζάλας, Δαμιανός Χαστάς φαρμακοποιός, Στέργιος Παπαστεργίου, Γεώργιος Παπαδόπουλος και Κων/νος Ποάλας. 'Απαντες κατέβαλον κάθε δυνατήν προσπάθειαν να καλύψουν τας διαφόρους ανάγκας των Σαπών και των χωρίων της Κοινότητος.

  Συνοπτικά σχετικά με την ιστορία της Κοινότητας και μετέπειτα Δήμου  Σαπών σημειώνω τα εξής:

ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΣΑΠΠΩΝ

Μετά την απελευθέρωση της Θράκης, το 1920, "Αι Σάππαι", ορίστηκαν ως Πρωτεύουσα της Κοινότητας Σαππών. Η ίδρυσή της έγινε το 1924 με το Δ. 30/7/1924 (ΦΕΚ Α.194/1924) μέχρι την 26η /9/1946.  Εδώ πρέπει να σημειώσω ότι κατά τη διάρκεια της Βουλγαρικής Κατοχής (1941-1944) λειτούργησε υπό τη Βουλγαρική Διοίκηση, η οποία και κατέστρεψε τα αρχεία. Μετά την απελευθέρωση και μέχρι το 1946 αποκαταστάθηκε η λειτουργία της Κοινότητας Σαπών.

  Στο βιβλίο του Χρήστου Τσιτσώνη, δεν αναφέρονται όλα τα ονόματα αυτών που διατέλεσαν Πρόεδροι της Κοινότητας, η θητεία των οποίων συνήθως ήταν διετής και δεν αποφασιζόταν απ'ευθείας από τους πολίτες, αλλά από το Κοινοτικό Συμβούλιο. Για το λόγο αυτό δεν έχω πλήρη στοιχεία για τους χρόνους που θήτευσαν ως Πρόεδροι. Από σχετικές έρευνες προέκυψε ότι Πρόεδροι της Κοινότητας Σαπών υπήρξαν οι: Νικόλαος Καπζάλας (1925-1927), Φωκίων Μπακιρτζής (1927-1929), Δαμιανός Χαστάς (1930-1931), Στέργιος Παπαστεργίου (1932-1934), Κων/νος Ποάλας (1935-1936), Γεώργιος Παπαδόπουλος.  Από αυτούς, οι Καπζάλας, Μπακιρτζής και Χαστάς ήταν πρόσφυγες από την Ανατ. Θράκη, οι Παπαστεργίου και Ποάλας ήταν ηπειρώτες και ο Παπαδόπουλος είχε ποντιακή καταγωγή.

  Μετά την απελευθέρωση από τη Βουλαγαρική Κατοχή, συνεχίστηκε η λειτουργία της Κοινότητας ως εξής: Τον Απρίλιο του 1945 διορίστηκε ως Πρόεδρος ο Δημήτριος Καραθανάσης.  Τον Ιανουάριο του 1946 επίσης διορίστηκε Πρόεδρος ο Γεώργιος Παπαδόπουλος και μετά ως προσωρινός Δήμαρχος μέχρι τον Οκτώβριο του 1949. Τότε αντικαταστάθηκε από τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κομοτηνής Παναγιώτη Παναγιωτόπουλο έως τον Ιούνιο του 1951.  

ΔΗΜΟΣ ΣΑΠΠΩΝ

Το 1946, με το Β.Δ. 107/26/8/1946 (ΦΕΚ Α.290/26/9/46) αποφασίζεται η ίδρυση του Δήμου Σαππών.  

Το Μάρτιο του 1951 έγιναν οι πρώτες δημοτικές εκλογές και εξελέγη ως πρώτος αιρετός δήμαρχος Σαπών ο Δημήτριος Καραθανάσης για μια τετραετία (1951-1954).

 Στις επόμενες δημοτικές εκλογές (1955-1958) εκλέγεται και πάλι ο Δημήτριος Καραθανάσης.

 Στις εκλογές της 5/4/1959, εκλέγεται δήμαρχος ο Χρήστος Τσιτσώνης (1959-1963).  

 Στις εκλογές της 5/6/1964, εκλέγεται δήμαρχος και πάλι ο Χρήστος Τσιτσώνης, που παρέμεινε δήμαρχος μέχρι τις 20/9/1974. (σημείωση: μεσολάβησε η δικτατορία του 1967-1974).  Τότε, τον αντικατέστησε προσωρινά ανώτερος υπάλληλος της Νομαρχίας Ροδόπης. [τα ονόματα του Δημ. Συμβ. πιο κάτω..]

  Στις εκλογές της 31/3/1975, εκλέγεται ο Δημοσθένης Κρυστάλλης (1975-1978), ο οποίος επανεκλέγεται και στις επόμενες εκλογές της 15/10/1978. (1979-1982).

   Στις επόμενες τρεις εκλογικές αναμετρήσεις: 1982-86, 1986-90 και 1990-94, δήμαρχος για 12 χρόνια αναδείχτηκε ο Γεώργιος Πολυχρονιάδης.

Επόμενος δήμαρχος Σαπών και για 8 χρόνια, 1994-98 και 1998-02, αναδείχτηκε ο Ντίνος Χαριτόπουλος.

Την περίοδο 2002-06 και 2006-2010, για 8 χρόνια, δήμαρχος Σαπών διετέλεσε ο Πιλιλίτσης Γεώργιος.

Στις εκλογές του 2010 και για την περίοδο 2010-2014, δήμαρχος εκλέγεται ο Ιωαννάκης Ηλίας.

Στις εκλογές του 2014 και για την περίοδο από 10/2014 μέχρι 10/2019 (η θητεία θα είναι πενταετής), δήμαρχος εκλέγεται ο Σταυρίδης Ιωάννης.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ


Νικόλαος Καπζάλας: Πρόεδρος Κοινότητας Σαπών 1925-27


Φωκίων Μπακιρτζής: Πρόεδρος Κοινότητας: 1927-1929


Στέργιος Παπαστεργίου: Πρόεδρος Κοινότητας Σαπών: 1932-1934


Κων/νος Ποάλας: Πρόεδρος Κοινότητας Σαπών(προς αναζήτηση στοιχείων)...


Γεώργιος Παπαδόπουλος: Πρόεδρος Κοινότητας, [1946-1949].

 

Δημήτριος Καραθανάσης: Δήμαρχος Σαπών: [1951-1954 και 1955-1958].

Ο πρώτος αιρετός δήμαρχος.


Χρήστος Τσιτσώνης: Δήμαρχος Σαπών: [1959-1963 , 1964 - 20/9/1974]


Δήμος Κρυστάλλης: Δήμαρχος Σαπών:[1975-78 & 1979-82]


  Από το βιβλίο του Χρήστου Τσιτσώνη...

  Λόγω όμως της πενιχράς οικονομικής καταστάσεως της περιωρισμένης οικονομικής βοηθείας της Προϊσταμένης Αρχής-Νομαρχίας Ροδόπης- εξετελέσθησαν κατά την θητείαν τούτων έργα, μικράς σχετικώς δαπάνης. Ταύτα αναγράφονται εις τον πίνακα "κοινοτικών έργων των ετών 1924-1940". Μετά τον πόλεμον του 1940 επηκολούθησεν η κατάληψις της Θράκης υπό των Βουλγάρων. Την 6/4/1941 εισήλθον εις Σάπας πρώτοι ολίγοι Γερμανοί. Την 15/4/1941 εισήλθεν ο Βουλγαρικός Στρατός και οι πρώην κάτοικοι Σαπών Βούλγαροι, οι οποίοι είχον αναχωρήσει εκ Σαπών κατά το 1927, δυνάμει περί της ανταλλαγής των πληθυσμών Ελλάδος και Βουλγαρίας συνθήκης.

  Τότε την διοίκησιν της Κοινότητας Σαπών ανέλαβον οι Βούλγαροι. Τον Οκτώβριον του 1944 οι Βούλγαροι απεχώρησαν των Σαπών (και Θράκης) αφήσαντες όπισθέν των φτώχειαν. δεινοπαθήματα γνωστά και περιγραφέντα παρ' άλλων. Το αρχείον της Κοινότητος διεσπάρη. Μετά την αποχώρησιν των Βουλγάρων την διοίκησιν της Κοινότητος ανέλαβε το Εθνικόν Απελευθερωτικόν Μέτωπον (Ε.Α.Μ.) με εκπρόσωπόν του τον Κουκούτσην. Τον Απρίλιον του 1945 διωρίσθη Πρόεδρος της Κοινότητος υπό των Ελληνικών Αρχών ο Δημήτριος Καραθανάσης, κάτοικος Σαπών.

  Τον Ιανουάριον του 1946 διωρίσθη ως νέος Πρόεδρος ο Γεώργιος Παπαδόπουλος και μετά τινας μήνας Οκτωβρίου του 1949, αντικατασταθείς τον ίδιον μήνα υπό του διορθσθέντος ως δημάρχου Εισαγγελέως Πρωτοδικών Κομοτηνής Παν. Παναγιωτοπούλου, υπηρετήσαντος τον Δήμον μέχρι του Ιουνίου του έτους 1951 και έχοντος ως Πρόεδρον του Δημ. Συμβουλίου Σαπών τον Δημήτριον Παπαδημητρίου, κάτοικον Σαπών. Τότε επετρέπετο ο διορισμός δικαστικών λειτουργών ως Δημάρχων.

  Το Μάρτιον του 1951 εγένοντο αι πρώται Δημοτικαί εκλογαί δια την τετραετίαν 1951-1954.

 Κατά τας εκλογάς αυτάς ανεδείχθη δήμαρχος ο Δημήτριος Καραθανάσης, υπερτερήσας του αντιπάλου του Γεωργίου Παπαδοπούλου. Ήταν ο πρώτος αιρετός δήμαρχος Σαπών. Ο ίδιος εξελέγη δήμαρχος και δια την τετραετίαν 1955-1958.

  Την 5/4/1959 από τις εκλογές δήμαρχος έγινε ο Χρήστος Τσιτσώνης, που επανεκλέχτηκε και στις εκλογές της 6/6/1964. Παρέμεινε δήμαρχος μέχρι την 20/9/1974, οπότε και αντικαταστάθηκε από υπηρεσιακό ανώτερο υπάλληλο της Νομαρχίας Ροδόπης.

  Στις επόμενες εκλογές που έγιναν στις 31/3/1975 δήμαρχος εκλέχτηκε ο Δήμος Κρυστάλλης, που επανεκλέχτηκε και στις εκλογές της 15/10/1978 με 1982.

 [Από το βιβλίου του Χρήστου Τσιτσώνη - δημάρχου Σαπών [1959 - 1974]

  Σημείωση δική μου:

  Από τη μαρμάρινη κεφαλή της βρύσης αναφέρω τα ονόματα του Κοινοτικού Συμβουλίου Σαπών του 1933. Αυτά είναι: Στέργιος Παπαστεργίου: Πρόεδρος. Κων/νος Ποάλας, Φωκίων Μπακιρτζής, Δαμιανός Χαστάς, Γεώργιος Παπαδόπουλος, Μουσταφά Ογλού Μπερμπέρ Αμέτ, Μεμέτ Ογλού Χαφούζ Χασάν, Χαφούζ Μουσταφά Ογλού Βελή, Αμέτ Εφένδη Ογλού Χασάν, Πιράμ Ογλού Χατίπ Αμέτ, Ισμαήλ Ογλού Ασμάν, Μεμέτ Ογλού Αχμέτ, Οσμάν Ογλού Δαγκά Ιπράμ: Σύμβουλοι.

ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ 1964:

ΔΗΜΑΡΧΟΣ: Χρήστος Τσιτσώνης.  ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΣ: Παναγ. Κιρκινέζης. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΗΜ ΣΥΜΒ: Ραφαήλ Τσακίρης.  ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ: Χρυσ. Θεοδοσάκης, Στέργιος Κενανίδης, Σπύρος Κηπουρός, Κ. Κολάκης, Δημ. Καραθανάσης, Μπαλτά Μεμέτ Χασάν του Μεμέτ, Γεώργ. Παπαδόπουλος, Παναγ. Πέτρογλου, Ραφαήλ Τσακίρης, Τσολάκ Χουσεΐν, Χαλήλ Ιμπράμ του Χουσεΐν

Μοναδικές φωτογραφίες 

 

 


 

Αναγνωρίζω από αριστερά τον Ηρακλή Πετρίδη (2ος), Γεώργιο Παπά (3ος), Θεοδόσιο Μπακιρτζή (4ος) και το Δήμαρχο Δημήτριο Καραθανάση.  (Αρχείο Λεωνίδα Ξανθόπουλου).

                                  ΕΠΑΡΧΙΑ ΣΑΠΩΝ -  ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟ      1928

ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΓΛΩΣΣΑΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
ΟρθόδοξοιΕλληνική 6.740
ΟρθόδοξοιΤουρκική     213
ΟρθόδοξοιΑρμενική       69
ΟρθόδοξοιΜακεδ/σλάβοι       21
ΟρθόδοξοιΚουτσ/βλαχοι          0
ΟρθόδοξοιΑθίγγανοι        38
ΟρθόδοξοιΡωσική        10
ΜουσουλμάνοιΤουρκική12.513
ΜουσουλμάνοιΑλβανική            3 
Μουσουλμάνοι Βουλγαρική 1.730
ΜουσουλμάνοιΕλληνική          5 
ΚαθολικοίΕλληνική          0
ΚαθολικοίΙταλική          0
ΙσραηλίτεςΙσπανική        44
ΙσραηλίτεςΕλληνική           5
ΔιαμαρτυρόμενοιΕλληνική           0
Διάφοροι
        87
ΣΥΝΟΛΟ
21.478


Τοποθεσία Ιστοσελίδας:

  Συνήθως τα νέα θέματα που αναρτώ τα κοινοποιώ μέσω των παρακάτω μέσων κοινωνικής δικτύωσης. 
 Επιλέξτε αυτό της προτίμησής σας. Το πλέον ενημερωμένο είναι το πρώτο. 
Στο Facebook
Στο Twitter

Έντυπα για τον τόπο μας

Κατά καιρούς εκδόθηκαν κάποια βιβλία τα οποία αναφέρονται στον τόπο μας ή από πρόσωπα του τόπου μας.

1. "Σάπαι"-1981-Χρ. Τσιτσώνη.

2."Ένας κόσμος που αλλάζει " -2005- Δημ. Σχολείο Σαπών.

3.'' Γεγονότα Νεότερης Ιστορίας για Θράκη & Σάπες''

4.'' Οικογενειακές και Ιστορικές Αναμνήσεις" του Κ. Βραδέλη.

5.'' Τρεις Αιώνες- 6 Γενεές" του Γ. Λιπορδέζη.

6.''Νέα Σάντα- 5 Γενιές'' (1863-2009)"- του Ευάγ. Σερμπέζη.

7. "Αγρότες Πρόσφυγες περιοχής Σαπών". Έρευνα Γ. Κεραμυδά.

8."Πατρίδες των Σαπαίων". Έρευνα Γ. Κεραμυδά. 

 Επίσης, αναζητείστε ποιητικές συλλογές και ιστορικά κείμενα στην πιο κάτω διεύθυνση   [ΕΔΩ] 

Ποιήματα για τον τόπο μας

 Ο Ευάγγελος Γιαννελάκης κατάγεται από την Αετοκορυφή. Αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Σαπών. Σήμερα είναι γεωπόνος και ζει στην Αθήνα. Είναι τιμή μου να τον συμπεριλαμβάνω στη σελίδα μου αφού δεν ξέχασε ποτέ τον τόπο του. Περισσότερα  [ΚΛΙΚ ΕΔΩ]
  O Θόδωρος Ζαμπογιάννης που είναι γιατρός στην Αττική, γεννήθηκε στις Σάπες. Πέρα από το λειτούργημά του ασχολείται με τη συγγραφή ποιημάτων και πεζών.  Περισσότερα: [ΚΛΙΚ ΕΔΩ]

Κάλεσμα για συνεργασία

Όσοι από εσάς, που διαβάζετε αυτές τις γραμμές και έχετε στη διάθεσή σας πληροφοριακό ή φωτογραφικό υλικό, μπορείτε να μου το στείλετε για να δημοσιευτεί με τα στοιχεία που εσείς επιθυμείτε...
Αυτό μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους:
Στο όνομα Γιώργος Κεραμυδάς.
Ταχυδρομικά: Δαβάκη 2 - 
Αλεξ/πολη. Τ.Κ. 68100
Τηλεφωνικά:
 2551020230 - 6976233934

Ηλεκτρονικά: 
geokeram@gmail.com

Σελιδομετρητής επισκέψεων

Πρόσωπα του τόπου μας

Για την πιο εύκολη αναζήτηση  προσώπων που έζησαν στον τόπο μας.

Καταγωγή από Ήπειρο

Ζαμπογιάννης Θεοδ. - Καραμουσαλίδης  Χρ. - Πασχαλιδής Κων. - Πίνιος - Ποάλας Κ. -Τσιάκος

Ανατ. Ρωμυλία

Βενετία Γουναροπούλου-Τζανίδης Στ. - Αγγελίδης Σταύρ.

Αδριανούπολη:

Λιπορδέζης Γ. - Πρασίδης Αθ.

Βίγα:

Βαλασιάδης Θ. - Βογδανίδης Ι. - Βραδέλης Κ. - Γιουφτσιάδης Κ. - Καφετζής Α. - Καραβασίλης Βασ. - Μπακιρτζής Δημ.

Κεσσάνη:

Μαλλίδης Δημ. - 

Κωνσταντινούπολη:

Αδαμίδης Μ. - Γιαννόπουλος Η. - Σκοπιανός Δημ. - 

Πέτρα:

Ευσταθόπουλος Νικ. - Ευσταθόπουλος Καλ. -Καραλέξης Σ - Μπεκιαρίδης Γ. - Πέτρογλου Ι.Τραμπίδης Πασχ. Χαρισιάδης Παν.

Πόντος:

Κουσίδης Νικ.Μαυρίδης Χαρ. - Ουρεϊλίδης Ι. - Ρεφειάδης Παναγ.

Σαρακατσάνοι:

Σκαμνός Χρ. - Ρούφος Αντ. - 

Μικρά Ασία:

Σταυρίδης Αλεξ.

Γηγενείς:

Κεραμυδάς Γ. - Κιασήφ Μεμέτ - Κιρκινέζης Ιωάν. - Μπερμπέρ Μεμ Ουστά Αλή Μουστ. - Παγώνης Κ. Χασάν Αλή Γκ. - Χαφούζ Αλή Μεχ


ΣΥΝΤΟΜΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΑΠΑΙΩΝ

ΔΗΜΑΡΧΟΙ ΣΑΠΩΝ

Καραθανάσης Δημήτριος - Τσιτσώνης Χρήστος

ΠΡΟΣΩΠΑ:

Τσιτσιπάπας Γεωρ - Γκαζίνος Γεωρ - Καραθανάσης Αθ.- Νικολαΐδης ΙωσήφΞανθόπουλος Λεων - Παρισίδης Γεώρ -