Ο Νίκος Κουσίδης του Ελευθερίου, γεννήθηκε το 1907 στη Λιβερά [Yazlık] Ροδοπόλεως. Το πιο ιστορικό ίσως κεφαλοχώρι της Ματσούκας, με 260 οικογένειες, στη συντριπτική πλειοψηφία φανερούς χριστιανούς και τέσσερις ή πέντε οικογένειες εξισλαμισμένων Ελλήνων. Η Λιβερά ήταν χωρισμένη σε τρεις συνοικισμούς-ενορίες: τη Φάλενα, του Σαγκσενού και την κυρίως Λιβερά, που είχε έξι γειτονιές. Στη Λιβερά λειτουργούσε πλήρης αστική σχολή με 200 μαθητές, όπου επί μια πενταετία διευθυντής ήταν ο ποιητής Στέλιος Σπεράντζας, ο οποίος οργάνωσε τη λειτουργία των σχολείων της περιοχής. Στη γραφική κωμόπολη, που ήταν πατρίδα της Μαρίας-Γκιούλ μπαχάρ, γυναίκας του σουλτάνου Βαγιαζίτ και μητέρας του σουλτάνου Σελίμ Α΄, εκτός από τον μητροπολιτικό ναό του Αγίου Γεωργίου λειτουργούσε και η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Σημειώνεται ότι η Λιβερά υπήρξε η έδρα της Μητροπόλεως Ροδοπόλεως, για όσο διάστημα λειτούργησε το 19ο και τον 20ό αι. Μετά την Ανταλλαγή οι Λιβερίτες εγκαταστάθηκαν στον Τετράλοφο Κοζάνης, στο Ροδοχώρι Νάουσας, στην Ασβεστόπετρα Πτολεμαΐδας, στην Καστανιά και Λιβερά Λακωνίας κ.α.
 Ένας από τους πρόσφυγες της Λιβερά, ήταν και ο Νίκος Κουσίδης, που το 1926 εγκαταστάθηκε στο Κίζαρι, σε ηλικία 19 χρονών, μαζί με την Ευθυμία, τη χήρα μάνα του. Προερχόταν από αρκετά ευκατάστατη οικογένεια. Στην πατρίδα φοίτησε σε Γυμνάσιο ή κάποια αντίστοιχη σχολή, έπαιρνε μαθήματα μποξ και έπαιζε ποδόσφαιρο! Η γεωργική ζωή ήταν κάτι άγνωστο γι αυτόν..."ήταν τόσο ντελικάτος" ...θυμόταν η Μαρία, η γυναίκα του. Στον Αλβανικό Πόλεμο του '40, επιστρατεύτηκε να πολεμήσει στα χιονισμένα βουνά της Ηπείρου. Οι ταλαιπωρίες και οι κακουχίες από τις εξαιρετικά δύσκολες καιρικές συνθήκες του προκάλεσαν κρυοπαγήματα στα πόδια, νοσηλεύτηκε σε νοσοκομείο και μετά χαρακτηρίστηκε από το στρατό ως "ανάπηρος πολέμου" και επέστρεψε στο Κίζαρι. Για το λόγο αυτό, αργότερα, η πολιτεία του χορήγησε άδεια λειτουργίας περιπτέρου. Το γεγονός αυτό ο ίδιος το χαρακτήριζε ως τυχερό γεγονός, αφού πέρα από την βελτίωση των οικονομικών του η λειτουργία του περιπτέρου του χάρισε και μια καλύτερη κοινωνική ζωή. Το περίπτερο το δημιούργησε στις Σάπες, όπου και μετακόμισαν οικογενειακώς μετά τη Βουλγαρική Κατοχή.
 Με τη Μαρία, απέκτησαν, όταν ζούσαν ακόμη στο Κίζαρι, μέσα σε δύσκολες εποχές, δυο κορίτσια, τη Χαρίκλεια και την Ευριδίκη, με διαφορά δυο ετών. Όμως για τα δυο αυτά κορίτσια και τους γονείς η μοίρα φέρθηκε με αφάνταστα σκληρό τρόπο! Και τα δυο πέθαναν στα 14 τους χρόνια, πρώτα η μία και ύστερα από δύο χρόνια η δεύτερη. Ο πόνος της μάνας ήταν αβάσταχτος. Λέγεται ότι όταν πέθανε η Χαρίκλεια, ήταν άνοιξη ποιας ακριβώς χρονιάς δεν είναι γνωστό, στόλισε το φέρετρο με άνθη κερασιάς. Το ίδιο ακριβώς σκηνικό, την ίδια εποχή, μετά 2 χρόνια όμως επαναλήφθηκε και στη δεύτερη κόρη, την Ευριδίκη! Η χαροκαμένη μάνα, καταράστηκε το δέντρο εκείνο να μην ανθίσει ξανά! Ο Θεός, αυτή τη φορά άκουσε την οργισμένη φωνή της και η κερασιά ξεράθηκε! Στην υπόλοιπη ζωή της η μάνα διηγούνταν με πόνο τις θλιβερές εκείνες αναμνήσεις. Με το κάρο κουβαλούσαν τα κορίτσια να τα σώσουν τα δύσκολα εκείνα χρόνια εφαρμόζοντας διάφορα γιατροσόφια!
 Η γιαγιά είχε υπέροχη φωνή υψιφώνου και τραγουδούσε τον πόνο της με μελαγχολικά τραγούδια τόσο στα ελληνικά όσο και στα ρωσικά... θυμάται η εγγονή της Μαρία.
Τα άλλα παιδιά τους ήταν ο Ελευθέριος [Λευτέρης], ο Γιώργος, η Παρθένα και η Ελένη.
 Ο Λευτέρης παντρεύτηκε την Κούλα, το γένος Τουρασανίδη. Απέκτησαν ένα γιο, το Νίκο, που δυστυχώς σε ηλικία 20 ετών έφυγε ανέλπιστα από τη ζωή σε τροχαίο ατύχημα, το 1976 αν θυμάμαι καλά!
 Ο Γιώργος παντρεύτηκε την Αλεξάνδρα, το γένος Παπαθανασίου, με καταγωγή από τη Φλώρινα. Απέκτησαν δυο κορίτσια, τη Μαρία και τη Νικολέτα.
 Η Παρθένα παντρεύτηκε το Σίμο Παπαδόπουλο και απέκτησαν δυο παιδιά, το Γιάννη και την Εύη. Και οι δυο γονείς έφυγαν από τη ζωή!
 Η Ελένη με το Γιάννη Σιδηρόπουλο, από το Σιδηρόκαστρο απέκτησαν μια κόρη τη Νόπη.
[Ευχαριστώ την εγγονή τους Μαρία Κουσίδου για τις πληροφορίες που μου εμπιστεύτηκε].


Σάπες, γύρω στα 1969Αναμνηστική φωτογραφία με τη γιαγιά Μαρία, την εγγονή επίσης Μαρία και ο ευτυχής παππούς Νίκος, που όλα τα παιδιά της ηλικίας μου τον αποκαλούσαμε "μπαρμπα-Νίκο". Το περίπτερο βρισκόταν στην πλατεία, αριστερά στην αρχήτου δρόμου προς το Δημοτικό Σχολείο. Εκεί παρέμεινε για πολλά χρόνια έως ότου έγινε η διάνοιξη του δρόμου και το περίπτερο μεταφέρθηκε μπροστά από το υφασματοπωλείο του Ιδρίζ Αμέτ (σήμερα έχει κατεδαφιστεί), περίπου απέναντι από την Εθνική Τράπεζα. (Αρχείο Μαρίας Κουσίδου).


Σάπες, γύρω στα 1950 με '51 Στο περίπτερο του Νίκου Κουσίδη. Ήταν έκπληξη για μένα η φωτογραφία αυτή. Μου την έστειλε ο συντοπίτης μου Παύλος Τσιροζίδης, τον Ιανουάριο του 2018. Ο ίδιος μου αποκάλυψε και τα ονόματα των περισσοτέρων. Αρχίζοντας από δεξιά, βλέπουμε το Νίκο Κουσίδη, δίπλα του ο Πολυχρονιάδης Γιώργος, γνωστός σε μας "Τζώτζης", ο μετέπειτα δήμαρχος Σαπών για 12 χρόνια. Ο διπλανός φίλος του είναι προς το παρόν αδιευκρίνηστο το όνομά του, αλλά θα βρεθεί. Ο ηλικιωμένος άνθρωπος είναι ο "μπαρμπα-Ηλίας", που τότε είχε καφενείο, ακριβώς δίπλα στο περίπτερο (κάτι που δεν γνώριζα μέχρι τώρα). Τα μικρά παιδιά είναι τα δίδυμα "Κρυσταλλάκια", όπως μου τα φανέρωσε ο Παύλος!  Ενδιαφέρον παρουσιάζει το το πίσω μέρος της φωτογραφίας που απεικονίζει τη σημερινή οδό Μπακάλμπαση, προς τα Αρριανά.  (Αρχείο: Παύλου Τσιροζίδη).


Στο περίπτερο του Νίκου Κουσίδη, γύρω στα 1970 Τρεις φίλοι και επαγγελματίες, λίγα μέτρα ο ένας από τον άλλο κάθονται στο τραπεζάκι ακούγοντας μουσική από το μικρό τρανζίστορ. Αριστερά ο Σταύρος Μακρής, ράφτης που το ραφείο του ήταν λίγα μέτρα προς τα αριστερά. Ο Αλέκος Χαρισιάδης, φωτογράφος και ζαχαροπλάστης ή μάλλον θα έλεγα παρασκευαστής γιαουρτιού, για αρκετά χρόνια. Τα γλυκά που πωλούσε τα αγόραζε έτοιμα και συσκευασμένα. Δίπλα του ο Νίκος Κουσίδης, ο περιπτεράς. Η παρέα τους εκείνες τις στιγμές ήταν μια ανάπαυλα στην καθημερινότητα και τη μονοτονία της δουλειάς. (Αρχείο: Αλέκου Χαρισιάδη).


Σάπες, γύρω στα 1960, στην αυλή του σπιτιού τους ο Νίκος Κουσίδης, η γυναίκα του Μαρία και πίσω τα δυο του κορίτσια Ελένη και Παρθένα, με τη μαθητική ποδιά. Λείπει ο μεγάλος γιος Γιώργος, που αν κρίνω από την αμέσως πιο κάτω φωτογραφία ήταν φαντάρος. [Αρχείο: Εύη Παπαδοπούλου]


Στο περίπτερο του Νίκου οι δυο αδελφές Παρθένα και Ελένη μαζί με κάποιον εξάδελφό τους (Κουσίδης και αυτός) ανεψιός του μπαρμπα-Νίκου από την Κοζάνη. Υπηρετούσε τη θητεία του τα χρόνια εκείνα. Αρχικά νόμισα ότι ήταν ο Γιώργος, ο αδερφός των κοριτσιών, αφού η ομοιότητα είναι εντυπωσιακή. Υπολογίζω ότι η φωτογραφία είναι τραβηγμένη γύρω στα 1960-61. [Αρχείο: Εύη Παπαδοπούλου].


Την παραπάνω φωτογραφία την έχω στο  αρχείο μου πολλά χρόνια. Επέλεξα να την παρουσιάσω εδώ γιατί είναι η μοναδική που διαθέτω και που περιλαμβάνει το ζευγάρι Λευτέρη Κουσίδη και Κυριακή [Κούλα] (δεξιά από τη γιαγιά). Ήταν οι γονείς του Νικολάκη. Για την ιστορία τα άλλα πρόσωπα είναι: ο Τουρασανίδης Γιώργος , ο γαμπρός Κυριάκος Τουρασανίδης και η νύφη Ευανθία. Η γιαγιά Χαρίκλεια. Δίπλα της η Κυριακή, η Ελευθερία Σαμίδου-Πέτρογλου, η Γιαννοπούλου-Κεσκεσιάδου Θεοδώρα, Κάτω: ο Λευτέρης Κουσίδης, με τη λύρα και η Σοφία Κεσκεσιάδου, η συμμαθήτριά μου.  Όσο για τη χρονιά, μόνο έναν υπολογισμό μπορώ να κάνω. Γύρω στα 1969-70, υπολογίζοντας την ηλικία της Σοφίας!!!


Σάπες 01/05/1965Η ημερομηνία της φωτογραφίας μας παραπέμπει στη γιορτή της Πρωτομαγιάς, ωστόσο όταν οι συνθήκες το απαιτούσαν η δουλειά δε σταματούσε ούτε την ημέρα της εργατικής πρωτομαγιάς.  Κεντρικό πρόσωπο της φωτογραφίας είναι ο Λευτέρης Κουσίδης (+1929-1998), ο άνθρωπος με το κοστούμι. Για πολλά χρόνια ήταν ο Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Σαπών, τα μέλη του οποίου του είχαν μεγάλη εμπιστοσύνη, αφού τον έξελεγαν συνεχώς. Ήταν το τρίτο κατά σειρά  παιδί του Νίκου Κουσίδη. Με τη γυναίκα του Κούλα, το γένος Τουρασανίδη, απέκτησε ένα γιο, το Νίκο.  [ΑΡΧΕΙΟ Γ. ΨΩΜΙΑΔΗ]


Σάπες γύρω στα 1960 - '61.  Ο μικρός Νικολάκης σε άψογη ποδοσφαιρική εμφάνιση.  Από τόσο μικρός έδειξε την αγάπη και το ταλέντο του στο ποδόσφαιρο. Ποιος να φανταζόταν το πόσο σύντομη θα ήταν η ζωή του άτυχου Νίκου που βύθισε την οικογένεια και τους συγγενείς στο πιο βαρύ πένθος...   [Αρχείο: Εύη Παπαδοπούλου]


Σάπες: 1969-70.  Η μαθητική ποδοσφαιρική ομάδα του Γυμνασίου Σαπών. Ο πρώτος από αριστερά (όρθιοι) είναι ο Νίκος Κουσίδης, +(1956-1976), εγγονός του "μπαρμπανίκου".  Δυστυχώς έξι χρόνια μετά η μοίρα χτύπησε βαριά την οικογένεια με τον απροσδόκητο θάνατό του σε τροχαίο δυστύχημα, που την εποχή εκείνη ήταν ποδοσφαιριστής της τοπικής ομάδας ΕΛΠΙΔΑ.  Ένα από τα αναρίθμητα παλλικαράκια που τόσο άδικα χάθηκε σκορπώντας μαύρο, βαρύ πέπλο στις ψυχές των συγγενών και φίλων! [ΑΡΧΕΙΟ ΣΤΕΛΙΟΥ ΚΕΣΚΕΣΙΑΔΗ].


Στο Κίζαρι γύρω στα 1955ίσως και πιο παλιά. Το συμπέρασμα από το μαθητικό καπέλο του Γυμνασίου. Οι γνώσεις των αδελφών Κουσίδη στην ποντιακή λύρα ήταν οικογενειακό ταλέντο. Στη φωτογραφία φαίνονται  νέες και νέοι του χωριού να χορεύουν στους ποντιακούς ρυθμούς  του λυράρη Γιώργου Κουσίδη.  [ΑΡΧΕΙΟ: ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΣΙΔΟΥ]


Σάπες γύρω στα 1965Δεν μπορώ να προσδιορίσω με σχετική ακρίβεια τη χρονολογία αυτής της φωτογραφίας. Υποθέτω πως είναι γύρω στα 1965. Στην καρέκλα είναι ο Γιώργος Κουσίδης  (+1937-2017) σε αρκετά νεαρή ηλικία, παρέα με δυο φίλους εκ των οποίων αναγνωρίζω τον Ηλία (Λιάκο) Γιαννόπουλο. Για το δεύτερο δεν είμαι βέβαιος. Ο Γιώργος, ήταν το τέταρτο στη σειρά παιδί του Νίκου Κουσίδη.  Παντρεύτηκε την Αλεξάνδρα Παπαθανασίου, με καταγωγή από τη Φλώρινα. Απέκτησαν δυο κορίτσια, τη Μαρία και τη Νικολλέτα.


Από το γάμο του Συμεών Παπαδόπουλου με την Παρθένα Κουσίδου στα Χανιά.  Ο Συμεών γεννήθηκε στα Λιβερά της Ξάνθης το 1935. Ήταν ένα χωριό που από το 1960 οι κάτοικοί του άρχισαν να το εγκαταλείπουν. Σήμερα είναι ακατοίκητο! Ήταν αστυνομικός και υπηρέτησε στο Αστ. Τμήμα Σαπών. Εκεί γνώρισε την Παρθένα με την οποία παντρεύτηκε και απέκτησαν δυο παιδιά, το Γιάννη και την Εύη. Δυστυχώς και οι δυο έφυγαν από τη ζωή πολύ νωρίς... Ο Συμεών το 1993 και η Παρθένα το 2000 και οι δυο στα 58 τους χρόνια!!!   Η ζωή τους έμοιαζε σαν ένα καράβι που πέρασε μέσα από μεγάλα κύματα,  εξαιτίας μιας δύσκολης πολιτικής κατάστασης, χωρίς να φταίνε σε τίποτα οι δυο τους!!!


Σάπες, γύρω στα 1960. Εποχή που οι γεωργοί ετοιμάζουν τα σπορεία του καπνού, Χρειάζεται ειδική επεξεργασία του εδάφους, καθαρισμός από πέτρες, διαμόρφωση παρτεριών, λίπανση και ακολουθεί η σπορά. Καθημερινό πότισμα και μετά αφού φυτρώσουν τα φιντάνια ακολουθεί η μεταφορά τους και η φύτευση στο καπνοχώραφο. Μια διαδικασία συστηματική και επίπονη, μέχρι να φτάσει η ώρα να πωληθεί και να εισπράξει ο αγρότης την αμοιβή των κόπων του! Στη φωτογραφία, την ώρα του ποτίσματος,  η Κούλα, σύζυγος Ελευθερίου Κουσίδη, με χαρούμενη διάθεση αντιμετωπίζει το φωτογραφικό φακό. Τέτοιες εικόνες δεν πρόκειται να ξαναδούμε και ο λόγος είναι ότι η καλλιέργεια του καπνού έχει περιοριστεί και ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά οι εντόπιοι μουσουλμάνοι της περιοχής.  

 

ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΙ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ



Σελιδομετρητής επισκέψεων

Σελιδομετρητής

Web Hits

O ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

 Λόγω του όγκου της ύλης, υπήρχαν προβλήματα διαχ/σης της μνήμης από το Η/Υ. Για το λόγο αυτό η σελίδα χωρίστηκε σε 2 μέρη. 
  Στο Β' μέρος υπάρχουν τα θέματα: (ΣΕΛΙΔΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ) - (ΑΣΧΟΛΙΕΣ) - (ΠΡΟΣΩΠΑ) - (ΕΝΤΥΠΑ).  
  Πατήστε εδώ για το Β' ΜΕΡΟΣ

Κάλεσμα για συνεργασία

Όσοι από εσάς, που διαβάζετε αυτές τις γραμμές και έχετε στη διάθεσή σας πληροφοριακό ή φωτογραφικό υλικό, μπορείτε να μου το στείλετε για να δημοσιευτεί με τα στοιχεία που εσείς επιθυμείτε...
Αυτό μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους:
Στο όνομα Γιώργος Κεραμυδάς.
Ταχυδρομικά: Δαβάκη 2 - 
Αλεξ/πολη. Τ.Κ. 68100
Τηλεφωνικά:
 2551020230 - 6976233934

Ηλεκτρονικά: 
geokeram@gmail.com

ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ

    Για την πιο εύκολη αναζήτηση  προσώπων που έζησαν στον τόπο μας με αλφαβητική σειρά.

Αγγελίδης Σταύρ. - Αδαμίδης Μ. - Αχμέτ Σιαμπάν - Βαλασιάδης Θ. - Βασιλειάδης Ηλίας - Βογδανίδης Ι. - Βραδέλης Κ. Γιαννόπουλος Η. - Γιουφτσιάδης Κ. - Γουναροπούλου Βεν. - Εξηντάρης Θεολόγος - Ευσταθόπουλος Νικ. - Ευσταθόπουλος Καλ. - Ζαμπογιάννης Θεοδ. - Καραλέξης Σ - Καραμουσαλίδης  Χρ. - Καφετζής Α. -  Καραβασίλης Βασ - Κεραμυδάς Γ -Κεχαγιάς Άγγελος - Κιασήφ Μεμέτ - Κιρκινέζης Ιωάν - Κουσίδης Νικ - Κυριαζίδης Βασ. Μπεκιαρίδης Γ. - Μπερμπέρ Μεμ - Λιπορδέζης Γ. - Μαλλίδης Δημ. - Μαυρίδης Χαρ. -  Μπακιρτζής Δημ. -  Μπακιρτζής Φωκίων - Μπεκίρ ΧουσεΐνΝάνος Αλέξιος - Ουρεϊλίδης Ι. - Ουστά Αλή Μουστ - Παγώνης Κ - Παπαδόπουλος - Μιχ. - Πάππος Δημήτριος - Πασχαλιδής Κων.  - Πέτρογλου Ι.  -  Πίνιος -  Ποάλας Κ. - Ποτουρίδης Γαβριήλ - Πρασίδης Αθ. Ρεφειάδης Παναγ - Ρούφος Αντ - Ρωμαΐδης Θωμάς - Σκαμνός Χρ - Σκοπιανός Δημ.Σταυρίδης Αλεξ.- Τζανίδης Στ. -  Τραμπίδης Πασχ. - Τσιάκος - Χαρισιάδης Παν. - Χασάν Αλή Γκ.- Χαφούζ Αλή Μεχ


ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ


ΔΗΜΑΡΧΟΙ ΣΑΠΩΝ

Καραθανάσης Δημήτριος - Τσιτσώνης Χρήστος


ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΙΑ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΡΟΔΟΠΗΣ

============================

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ

-ΑΕΤΟΚΟΡΥΦΗ/ΑΕΤΟΛΟΦΟΣ

-ΑΜΦΙΑ/ΑΡΑΤΟΣ/ΑΡΙΣΒΗ

-ΑΡΣΑΚΕΙΟ/ΑΣΚΗΤΕΣ

-ΔΙΩΝΗ/ΣΤΡΥΜΗ

-ΕΒΡΕΝΟΣ/ΙΑΣΙΟ

-ΚΑΣΣΙΤΕΡΕΣ/ΚΙΖΑΡΙ

-ΚΡΩΒΥΛΗ/ΛΟΦΑΡΙΟ

-ΛΥΚΕΙΟ/ΝΕΑ ΣΑΝΤΑ

-ΠΡΩΤΑΤΟ/ΧΑΜΗΛΟ

-ΣΑΠΕΣ